Teaksyndroom

Het grootste deel van onderstaande tekst is met permissie van Popko van der Molen verbatim gekopieerd van de Sicirec S.A. website zoals deze was aan het eind van 2006. Er wordt dus veelal gesproken vanuit het perspectief van Sicirec. Het zou aardig zijn als dit perspectief mettertijd gecorrigeerd kan worden.

14 maart 2006

Voor zover we concrete informatie kunnen onttrekken uit de gegevens die we tot dusverre in handen hebben gekregen, kunnen we de volgende, voorlopige, feiten melden.

Het teaksyndroom is een stervensproces van teakbomen dat optreedt op plekken zonder een duidelijke jaarlijkse droge periode. De teakbomen in zulke streken worden voor een deel niet ouder dan 10 à 15 jaar. De eerste uiterlijke verschijnselen zijn stagnatie in de groei en verleppende bladeren. Na deze eerste symptomen kan er niet te lang gewacht worden met kappen. De bomen moeten geoogst worden voordat het verzwakkingsproces leidt tot aantasting van het hout door bacteriën, schimmels en insecten.

Dit betekent dat de omlooptijd van bomen in de getroffen streken verkort wordt van 20 à 25 jaar tot gemiddeld 10 à 20 jaar. Vanzelfsprekend heeft dit negatieve gevolgen voor het te behalen rendement. Wel is het zo dat in deze nattere gebieden zonder droge periode de bomen de eerste 10 à 15 jaar sneller groeien dan in gebieden met wèl een droge periode.

In het kort weten we nu het volgende.

  • Het teaksyndroom is waarschijnlijk het gevolg van een gebrek aan een jaarlijks terugkerende droge periode.
  • De bomen die voornamelijk worden getroffen zijn de wat oudere bomen van gemiddeld 15 jaar.
  • Het syndroom treedt op in kleine groepen van 8 tot 10 bomen.
  • In Guanacaste en langs de Pacifische kust, vanaf Puntarenas naar het zuiden, zegt men dat het hier niet voorkomt, ook niet in relatief natte en/of slecht beheerde delen van plantages.
  • In de natte streken met weinig zomer komt het overal voor, ook in goed beheerde plantages, ook bovenop de hellingen en vaak minder in juist de meest lage delen, mits deze wel goed zijn gedraineerd.
  • Het openbaart zich vooral na korte periodes van echte droogte, afgewisseld door periodes met hevige regens.

Het teaksyndroom als symptoom[bewerken]

Al langer is bekend dat een enigszins gelijkend stervensproces optreedt bij hoge grondwaterstanden gecombineerd met een slechte drainage. Wanneer we het bij Sicirec over het teaksyndroom hebben, bedoelen we een stervensproces door een gebrek aan een jaarlijkse droge periode en niet een stervensproces louter als gevolg van een slecht gedraineerde bodem. Een slechte drainage is namelijk goed te verhelpen, terwijl het wel of niet optreden van een droge periode, na het kiezen van een locatie, buiten de macht van de teakproducent ligt.

Nieuws[bewerken]

Meer duidelijkheid over het teaksyndroom (14 maart 2006)[bewerken]

Via Paul Maessen van EcoDirect en via mondelinge mededelingen van Huite Zijlstra van ArteVerde weten we inmiddels iets meer over het teaksyndroom. We hebben deze pagina bijgewerkt met de informatie uit deze nieuwste gegevens.

Eerste gegevens over het teaksyndroom (7 februari 2006)[bewerken]

Sinds enige jaren worden de teakplantages in met name de nattere gebieden van Costa Rica (in het noorden en oosten) geconfronteerd met een nog onverklaarde aantasting van de bomen. De aantasting, die leidt tot sterfte, is inmiddels het teaksyndroom gedoopt. Het syndroom lijkt met name de oudere bomen (het eerst) te treffen.

Een duidelijke verklaring voor de aantasting is tot op heden niet gevonden. Een van de mogelijke verklaringen zou aluminiumvergiftiging kunnen zijn, dat met name optreedt bij lage pH waarden. Een mogelijke oplossing zou dus kunnen bestaan uit het bekalken van de opstanden. Hiermee worden inmiddels proeven gedaan.

Het teaksyndroom werd in januari 2006 aangehaald in een artikel over Terra Vitalis in de Telegraaf. Volgens de directeur van Terra Vitalis, Hans Noomen, is het teaksyndroom goed te behandelen en komt het op de plantages van Terra Vitalis niet voor. In het artikel staat echter duidelijk dat de ziekte tot nog toe onverklaard is, wat impliceert dat behandeling (nog) niet goed mogelijk is. Daarnaast is het zo dat de aanplant voor Terra Vitalis door het bedrijf Expo Maderas juist heeft plaatsgevonden in gebieden waar de ziekte de kop opsteekt. Dat de plantages van Terra Vitalis nog niet zouden zijn aangetast zou een gevolg kunnen zijn van de nog jonge leeftijd van betreffende plantages.

Het teaksyndroom heeft zich onder andere gemanifesteerd in de plantages van Flor y Fauna, Forestales International en FIAM. De omvang van de schade ten gevolge van het syndroom is ons nog niet geheel duidelijk. Wij verwachten echter wel dat het effect zal hebben op het rendement.

Wij houden u op de hoogte van verdere ontwikkelingen.